Czym jest i jak działa napęd AWD?

AWD to typ napędu 4x4. Zapewnia przeniesienie momentu obrotowego na wszystkie koła. Może być napędem stałym lub dołączanym automatycznie. Pozwala bezpieczniej jeździć po asfalcie i zapewnia dobre właściwości terenowe. Sprawdź, czym jest AWD i jakie ma zalety.

Jakie są rodzaje napędów 4x4?

Nomenklatura związana z napędami jest dość skomplikowana. Czym różnią się 4x4, 4WD i AWD? Wiele zależy tutaj od producenta. Dla jednej marki 4x4 będzie oznaczało napęd 4WD, dla innej AWD.
Przyjmując najbardziej popularną klasyfikację:


  • 4x4 – to ogólne określenie napędu na cztery koła; 4x4 oznacza, że w aucie, które ma cztery koła, moment trafia do czterech kół, w przypadku 4x2 z czterech kół napędzane są dwa, a w 6x4 cztery koła z sześciu,

  • 4WD – to napęd 4x4, w którym standardowo napędzana jest jedna oś (najczęściej tylna); kierowca sam musi dołączyć napęd drugiej przyciskiem lub dźwignią,

  • AWD – jest napędem na wszystkie koła; może to być napęd stały lub dołączany automatycznie (w zwykłych warunkach drogowych napędzane są dwa koła, a w momencie utraty przyczepności napęd trafia też do kół drugiej osi).

4WD to inaczej ręcznie dołączany napęd 4x4. Sprawdza się głównie w warunkach terenowych. Wytrzymuje duże obciążenia, ale przy niewielkiej prędkości. Z powodu naprężeń oraz charakterystyki (hałas, praca osi przedniej i tylnej z tą samą prędkością) niezbyt nadaje się w trybie 4x4 do jazdy asfaltowej.

AWD jest bardziej uniwersalny, szczególnie w wariancie automatycznym. Stały napęd 4x4 jest bowiem ciężki, skomplikowany i średnio przystosowany do off-roadu, chociaż na drodze pokrytej wodą czy lodem zapewnia bardzo dobrą przyczepność.

W czym napęd AWD jest lepszy od napędu na jedną oś?

Napędy na oś przednią i tylną to rozwiązania, które mają swoje ograniczenia. Napęd przedni jest stosowany często w autach miejskich, kompaktowych, vanach czy crossoverach. Jak wskazuje nazwa, w napędzie przednim umieszczony z przodu silnik napędza przednie koła. Nie ma potrzeby stosowania wału napędzającego tył, więc to rozwiązanie jest kompaktowe, pozwalające wygospodarować bardziej przestronną kabinę i tańsze w produkcji w porównaniu np. z napędem tylnym.

Wadą jest gorsze prowadzenie w porównaniu do napędów na tył i AWD, ponieważ koła odpowiadają zarówno za przenoszenie mocy, jak i za skręcanie. Auto może być skłonne do podsterowności. Ponadto w pojazdach z napędem przednim stosuje się zazwyczaj mniejsze silniki niż w modelach z napędem tylnym i AWD, gdyż w przedniej partii samochodu muszą znaleźć się wszystkie podzespoły napędowe.

Napęd tylny jest używany w samochodach o charakterystyce sportowej, np. sedanach premium, coupé czy kabrioletach. Silnik może być umieszczony z przodu, centralnie lub z tyłu. W związku z tym, że koła przednie nie muszą przekazywać momentu na nawierzchnię, auta z napędem na tył są zwinne. Minusem jest ryzyko utraty kontroli nad autem i wpadnięcia w poślizg nadsterowny („ucieczka” tyłu). Nadsterowna charakterystyka jest jednak postrzegana jako zaleta tylnego napędu przez wielu fanów dynamicznej jazdy.

Nowoczesne rozwiązanie AWD to najczęściej napęd 4x4 dołączany automatycznie. Łączy w sobie zalety napędu przedniego i tylnego. Dzięki możliwości przenoszenia momentu obrotowego na cztery koła poradzi sobie z mocnym silnikiem SUV-a premium czy sportowego sedana.

Zapewnia przyczepność w niemal każdej sytuacji. AWD zareaguje przeniesieniem momentu w taki sposób, aby auto było stabilne w warunkach ograniczonej przyczepności, np. podczas opadów deszczu czy jazdy w terenie.

Dlaczego warto wybrać samochód z AWD?

Nowoczesny samochód z AWD (napędem 4x4 dołączanym automatycznie) to auto, które spełni oczekiwania różnych kierowców. Warto wybrać pojazd z takim napędem nawet wtedy, gdy z utwardzonych dróg zjeżdża się okazjonalnie.

EKONOMICZNA I BEZPIECZNA JAZDA


AWD będzie trafnym wyborem, jeśli priorytetem jest pewna, ale przy tym ekonomiczna jazda. Zapewnia to np. montowany w Jaguarze E-PACE Standard Driveline 2.

Jest to układ z elektromechanicznie sterowanym pakietem sprzęgłowy, który kontroluje rozdział momentu obrotowego między przednią a tylną oś. W stosunku do systemu pierwszej generacji Standard Driveline 2 zużywa o 66% mniej energii elektrycznej i mechanicznej, co przekłada się na niższe zużycie paliwa i emisję CO2.

Ponadto, podczas normalnej jazdy, większość momentu obrotowego jest przekazywana tylko na przednią oś, co także przyczynia się do ekonomiczności. Dane dotyczące sytuacji drogowej są aktualizowane w zaledwie 100 ms. Dzięki temu, gdy dochodzi do utraty przyczepności, układ szybko zmienia ustawienia. W przypadku wykrycia uślizgu jednej z osi, proporcje podziału momentu obrotowego mogą się zmienić zakresie od 90/10 (przód/tył) do 10/90 (przód/tył).

PRZYJEMNOŚĆ Z PROWADZENIA


Samochody tylnonapędowe potrafią dać dużą radość z jazdy. Trudno jednak oczekiwać od nich, że w trudnych warunkach lub podczas jazdy w terenie zapewnią taki poziom przyczepności, jak auta z 4x4.

Układ AWD z systemem Intelligent Driveline Dynamics (IDD), który Jaguar stosuje m.in. w Jaguarach F-PACE, XE oraz XF, standardowo przekazuje napęd głównie na tył. Dzięki temu samochód wyposażony w ten system jest zwinny i świetnie nadaje się do dynamicznej jazdy.

Gdy warunki stają się trudniejsze, system rozdziela moment pomiędzy obie osie, żeby optymalnie wykorzystać dostępną przyczepność kół i zapewnić komfort. Inteligentna dynamika układu napędowego IDD przewiduje utratę przyczepności, dopasowując ustawienia z wyprzedzeniem.

AWD W SAMOCHODACH HYBRYDOWYCH I ELEKTRYCZNYCH


AWD pozwala wykorzystać pełnię możliwości, jakie daje technologia silników elektrycznych. W samochodach hybrydowych i EV stosowany jest nowatorski napęd wszystkich kół.

W modelach hybrydowych często jednostka spalinowa napędza oś przednią, a elektryczna oś tylną. Przykładem takiego napędu jest Electric Rear Axle Drive, zastosowany m.in. w Jaguarze E-PACE PHEV. System nie wymaga fizycznego mechanizmu łączącego oś przednią i tylną. Jest przy tym wydajny, zapewnia dobrą przyczepność oraz ekonomiczną jazdę (gdy istnieje taka możliwość, pracuje tylko silnik elektryczny napędzający tylną oś). Większy z SUV-ów Jaguara - F-PACE - w wersji hybrydowej wykorzystuje system Intelligent Driveline Dynamics (IDD), który połączoną moc silnika elektrycznego i benzynowego przekazuje na poszczególne koła dokładnie w takim rozłożeniu, jakie jest wymagane do uzyskania bezpieczeństwa, a przede wszystkim przyjemności prowadzenia.

Elektryczne samochody premium mają moc i moment obrotowy na poziomie topowych aut sportowych. Żeby zagwarantować bezpieczne prowadzenie, a przy tym dać kierowcy przyjemność z jazdy, stosuje się nowatorski system AWD.

W przypadku elektrycznego Jaguara I-PACE każda oś napędzana jest osobnym silnikiem. Elektryczny system AWD wykorzystuje czujniki stale monitorujące działania kierowcy i dostępną przyczepność kół. Na podstawie danych, wylicza optymalny rozkład momentu pomiędzy poszczególne koła, żeby zapewnić jak najlepszą przyczepność.

Najczęściej zadawane pytania

OTWÓRZ

Czym jest napęd AWD?

Czym napęd AWD różni się od FWD i RWD?

Napęd na wszystkie koła czy na jedną oś – co lepsze?

Czy napęd na wszystkie koła AWD i napęd na cztery koła 4WD to to samo?

Napęd AWD z IDD – co to takiego?